Skip to content

CC – Wil jij als communicatieprofessional meer impact krijgen?

januari 8, 2015

Ben Warner verzucht in zijn column De praktijk blijft de hardste leerschool dat er, ook bij studenten communicatie, zo’n gebrek is aan analyse en bewust­wording en dat het ‘we zien wel’-gedrag domineert. Daardoor reageren wij als vak en als maatschappij niet tijdig op bedreigingen, terwijl dat zo nodig is.
Warner neemt als voorbeeld de klimaatverandering. Veel mensen en beleidsmakers blijven horende doof en ziende blind voor feiten. Erg jammer. Maar als we het dan toch over goed analyseren hebben, dan moeten we er als communicatieprofessionals rekening mee houden dat mensen zo zijn. Wij mensen zijn blijkbaar geen puur rationele wezens. Sterker nog, ik denk dat we dat overwegend niet zijn. Zeker niet op de korte termijn.

Maar dat constaterend, wat kunnen we als communicatieprofessionals daarmee, er van uitgaand dat wij ook mensen zijn?

Een kikker die in een pan met water wordt gekookt springt er (i.t.t. wat men beweert) uit als het hem te warm wordt. Wij mensen zijn hetzelfde. Als wij in die pan zaten zouden we er ook uitspringen, omdat we via onze huid voelen dat het op een gegeven moment niet meer te harden is. Zo zitten wij in elkaar. Wij reageren primair op zintuigelijk ervaringen en zijn comfort-zoekers.

Klimaatverandering? Heerlijk.
Hoe begrijpelijk is het dan dat wij klimaatverandering niet onaangenaam vinden? Heel begrijpelijk. Wij ervaren zintuigelijk meer zon en minder kou. Heerlijk. Alleen met onze ratio moeten we beseffen en accepteren dat die warmte onwenselijk is, omdat die later onaangename gevolgen heeft. We moeten nu maatregelen nemen zodat we op langere termijn niet onder water komen te staan. Een hyperrationeel mens krijgt dat misschien voor elkaar, maar dat zijn de meesten niet. Denk nog eens aan de kettingrokende longartsen.

Genot als juk
Wij gedragen ons niet alleen naar rationele inzichten en conclusies van onze hoogontwikkelde neocortex. We handelen vooral naar de kortetermijnvoorkeuren van ons primitieve reptielenbrein. Short term gratifications overrule long term dis­advan­tages, that we don’t sense directly. Genot is het juk waar wij als mensheid mee te leven hebben. Een zwakte.

Genot als kracht
Anderzijds is dat gezien ons evolutionaire succes tot nog toe geen slechte strategie gebleken. Telkens als alles kapot is, komt er weer een nieuwe jonge energieke gene­ratie die denkt: we gaan een huisje bouwen, zodat we droog en warm zitten. Al snel hebben ze een dak boven het hoofd en de kinderen gaan naar school. De economie groeit. Everything fine. Na ons de zondvloed. Die gerichtheid op genot en korte­termijn­­­verbetering is een enorme kracht. Tot hier hebben we het daarmee geklaard, sterker nog: we zijn de dominante soort geworden. Dus verketter die kracht niet snel.

 

Wat kunnen we daarmee?
Of we het daarmee blijven redden …? resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst. Voor de wereld maakt het in ieder geval niet veel uit. Die blijft hoe dan ook bestaan, al is de mensheid misschien verleden tijd.

Er van uitgaand dat mensen kortetermijngenotszoekers zijn, en beseffend dat er langetermijndoelen zijn die de moeite waard zijn om naartoe te werken, is de vraag: wat kunnen wij als communicatieprofessionals daarmee, bijvoorbeeld in de communicatie over klimaatverandering, of welk langetermijnonderwerp dan ook? We zullen in ieder geval beter rekening moeten houden met wat onze doelgroepen drijft. Het vraagt van ons het bewustzijn dat we veel te leren hebben over mensen, veel te analyseren en te meten wat de effecten zijn van onze interventies. Om dan onze interventies aan te passen.

Fun en Meinsma
Er zijn mogelijkheden. Twee voorbeelden. Interessant zijn de instant gedragsveranderingen die teweeg gebracht worden door toepassing van de funtheorie. Een belangrijk aspect daarvan vind ik dat genot en kortetermijn­voorkeuren hierbij dienstbaar worden gemaakt aan langetermijndoelen. 

Interessant vind ik ook wat er gebeurd is met roken als sociaal verschijnsel. Dokter Lenze Meinsma, Lenze_Meinsma_(1975)van 1958-1978 directeur van het KWF, praatte zich jaren de blaren op de tong om roken uit te bannen, maar werd decennia niet serieus genomen door onder andere een volop rokende medische sector. Het tij begon pas te keren toen vanuit Amerika in de tachtiger jaren de body- en gezondheidscultus opkwam. Mensen wilden gezond en sexy eruit zien, want dat levert aandacht op. Zintuigelijk genot. Daarmee was de beloning groot genoeg om als gemeenschap langzaam roken uit te willen bannen. We praten in totaal over een traject van zeker veertig jaar.

Even klagen
Interessante ontwikkelingen. Maar ondanks dergelijke waarnemingen schieten we als vak juist in de analyse en het verbeteren van communicatiestrategieën tekort.
Even klagen: goed onderzoek gebeurt relatief weinig, resultaten sijpelen slecht door naar de opleidingen en praktijk, vernieuwing is vooral inzet van nieuwe media maar niet van betere communicatiestrategieën, toepassing van het communicatievak in de operationele lijn van organisaties is gering. Effect testing van acties blijft in de alledaagse praktijk achterwege of gebrekkig, waardoor het leereffect klein is.
In de opleidingen mis ik hoe we bijvoorbeeld met relatief eenvoudige, kwalitatieve methoden, die niet zo duur zijn, effecten kunnen meten? En hoe kunnen we dat een vaste activiteit laten zijn in onze communicatiepraktijk, ook al is er geen communicatie­­onderzoeks­budget? Dat heb ik zelf nooit geleerd in mijn opleiding. En ik zie het ook niet bij jongere collega’s.

Wat wil jij?
Wat ik wel zie is dat de meeste communicatie­professionals, zoals iedereen, gewoon centen aan het verdienen zijn. Waarom moeilijk doen? ‘Boven’ zijn ze tevreden! Wij zijn net als andere mensen: comfortzoekers.
Terwijl ons vak zoveel zou kunnen betekenen. We zouden er zelfbewuster mee kunnen omgaan. Maar willen we dat? Wil jíj dat? Of moet ik de vraag anders stellen: welke beloning heb je nodig om het vak te willen versterken? Ik ben benieuwd naar je reactie.

Lex Linsen 8 januari 2015

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: