Skip to content

CC – Vernieuwing schept zijn eigen werkeloosheid

december 15, 2014

Gaandeweg doet zich een tot nadenken stemmend verschijnsel voor. De noodzaak om de pensioenen op peil te houden dwingt tot langer werken. Nu tot 67 jaar en wellicht in de afzienbare toekomst tot aan 70 jaar. Wie met 25 jaar aan de slag gaat, heeft 45 jaar om een pensioen op te bouwen. Dat wil zeggen als hij of zij zo lang een baan houdt. Nu al zien we dat als er gereorganiseerd wordt –een eufemistisch woord voor uitstoot van medewerkers – menig oudere de klos is. Vooral als kostenbesparingen tot zo’n ingreep nopen.

Wie omstreeks zijn 50e op straat komt te staan, komt niet dan met de grootste moeite nog aan werk, als dit al lukt. Met de verhoging van de pensioenleeftijd wordt dus tegelijkertijd de tijd van werkeloos zijn verlengd. Is er wel een nuttig saldo voor wie dit macro-economisch bekijkt? Hoe later het pensioen des te langer de werkeloosheid.

ZZP-Pensioen-Cartoon-Wanja.-GraaiTVDe banen van zwaar werk voor benen en rug zijn drastisch teruggelopen. Een lijf kan een kantoorbaan en computerwerk fysiek langer aan. Je zou dus verwachten dat mensen met zitbanen en binnenwerk inderdaad zonder al te veel moeite nu tot 67 jaar kunnen arbeiden. Maar reorganisaties tonen niet aan dit ook het uitgangspunt is. Met computers werken is langer vol te houden, maar juist die digitale technologisering c.q. automatisering zorgt voor behoefte aan minder mensen. Juist slimme ict-ers zijn dus bezig hun toekomstige inzet te bekorten door zichzelf overbodig te maken.

Neem ons vak communicatie als voorbeeld. We constateren een toenemende vraag naar jonge ict-specialisten. De zgn. social media, facebook en twitter voorop, zijn de snelst in populariteit en gebruik stijgende communicatiekanalen. Zij zijn ook de meest veranderlijke. Zijn ict-ers van nu er zeker van dat er aan hen – na hun 50e – in die ontwikkelingsrace nog behoefte is? Net zoals in de sportvakken mag je verwachten dat je na je 35e, nou ja 40e, voor het professionele niveau niet meer inzetbaar bent. En je kunt niet allemaal coach worden, want juist je kennis begint achter te lopen. Social media zijn zo beschouwd zeer eenzijdig sociaal.

Daarbij komt dat zo’n 40 jaar terug communicatieafdelingen steeds meer medewerkers in dienst namen met een voor communicatie bruikbare specialiteit. Ik duid nu op ontwerpers, organisatoren, reclamemakers, correctoren, schrijvers en fotografen. Deze werden halverwege toen en nu de deur weer uitgedaan (de interne reclamebureaus, de PTT-ontwerpafdeling) en vervangen door flexibel inzetbare inhuurkrachten. Nu is dit zelfs structureel voor veel andere beroepen ook. Die zzp-trek staat ict-ers van nu ook te wachten. Dus wat is het vooruitzicht voor hen die straks de 50 naderen?

Verplaatst naar nu is dus de voor de hand liggende vraag: Waarom leiden we jaarlijks veel meer communicatiestudenten op dan er nodig zijn en wat zijn hun kansen op bestendig werk in een maatschappij waarin anderen in de kracht van hun kunnen en ervaring al worden uitgerangeerd? Het kenmerk van sterke vernieuwingsdrang is helaas vooral voor velen dat ervaring niet meer nodig is.

Ben Warner http://www.warnercommunicatie.com/

Advertenties
3 reacties leave one →
  1. december 19, 2014 10:32

    Ik denk dat het de burden van vernieuwing is dat je niet meer een leven lang op een expertise kunt teren. Het lang geleden geintroduceerde ‘een leven lang leren’ is een dwingende realiteit. Daarbij is er op latere leeftijd geen leerplicht meer. Dus of je de flexibiliteit nog kunt opbrengen om op je 50ste je te scholen in iets nieuws hangt alleen van je eigen pit en persoonlijk ondernemerschap af.
    Ik zie daar niets onrechtvaardigs of sneus in. En zeker geen motief om dan maar niet te vernieuwen of minder mensen op te leiden. ik denk alleen dat je ze niet moet opleiden met de illusie dat ze straks als ze hun tentamens hebben gehaald en het diploma krijgen dan vervolgens ‘recht hebben’ op een leven lang werk. Dat zijn ideeen waar de verzorginingsstaat ons mee in slaap gesust heeft. Ja, en dan is het wreed wakker worden.
    Wie in dergelijke treurnis gevangen zit, niet getreurd. Besef dat je een verstand hebt, tijd en energie. En in dit land kun je niet sterven van de honger. Een wereld ligt voor je open. Wat ga je ermee doen?

    Like

    • december 22, 2014 17:31

      Geachte heer Linsen,

      U hebt gelijk wanneer u aangeeft dat mensen realist moeten zijn. Men kan niet verwachten op basis van een opleiding tussen zeg 2010 en 2015 een leven lang op dezelfde voet te kunnen doorgaan. Daarvoor gaan de ontwikkelen te hard en dit is nog los van de concurrentie, die vroeger zich beperkte tot je regionale leefomgeving, vanaf de jaren ’60 tot het eigen land en nu en straks geen beperkingen meer kent, omdat competitie vanuit de hele wereld kan komen. De ict-branche is hiervan een actueel voorbeeld. Het kan twee sporen trekken. Het ene is, dat je, wil je in de voorhoede blijven en dus in de race, je jezelf voortdurend moet vernieuwen en toonaangevend moet zijn (de kennis- en kundecompetitie). Het andere is, dat je eenzelfde prestatie levert als elders, maar dan ook genoegen moet nemen met dat inkomen van elders. (de inkomensconcurrentie). Het geheel van Nederlandse voorzieningen vergt een groter deel van het inkomen dan in menig ander land. Het betekent dat Nederland in toenemende mate moeite zal hebben om het voorzieningenniveau op peil te houden. Anders gaat van een steeds lager inkomen een steeds hoger deel naar de belastingen en de voorzieningsdeelname.

      Ik zie in geen enkel partijprogramma een vise op die mogelijke ontwikkeling. Op EU-niveau trouwens ook niet. Nee, de groei zal ons redden, alsof dat buitenland zeelf niet verder ontwikkelt en alsmaar bij ons blijft kopen. Het feit, dat dit niet onverbloemd duidelijk wordt gemaakt aan de jonge generatie en dat dit een substantieel deel is van de opleiding (wat moet je kunnen en wat moet je blijven doen) acht ik fnuikend vanuit de verantwoordelijkheid van scholen en overheid.
      De vlucht naar voren, waarbij Nederland een kenniseconomie moet zijn en nog meer moet worden loopt niet synchroon met de eisen en al helemaal niet met een dwaze overdaad aan hbo- en wo-opleidingen, alsof Nederland in één generatie in aantal gerekend enige tientallen procenten slimmer is geworden.

      Ik acht het niet onrechtvaardig. Wereldwijd gezien is het een sociale en economische gelijktrekking. Het is – ik ben het met u eens- ook niet sneu, maar een onafweerlegbaar feit. Wat mij ergert, is dat er nauwelijks een discussie plaatsvindt hoe we met die leven is een levenlang leren-ontwikkeling omgaat in termen van bewustwording, voorlichting en eisende opvoeding. Een generatie die zich er terdege van bewust is, brengt zijn nachten niet door met dancefeesten, drugs en alcohol. Die houdt zich gezond en scherp en getraind om die mondiale marathon uit te kunnen lopen in de voorhoede.

      Ben Warner 22-12-2015

      Like

      • december 23, 2014 13:44

        Ik denk dat we op een lijn zitten Ben (met je welnemen tutoyeer ik je, je was mijn zeer gewaardeerde leermeester bij de SRM in 1994 – by the way). Ik denk zeker dat de overheid zijn verantwoordelijkheid in deze laat liggen. Eerlijk gezegd betwijfel ik ook of het inzicht wel voldoende aanwezig is bij de verantwoordelijke ministeries. Kortetermijn- en budgetzorgen en onderlinge strijd consumeren bij de beleidsmakers de ruimte en energie om vanuit dit inzicht krachtig en langdurig beleid in te zetten.
        Daarop wachten is voor mij (ons?) geen optie. Je eraan ergeren is begrijpelijk maar brengt weinig, tenzij je die (boze) energie gebruikt om je eigen communicatie-praktijk te veranderen in wat jij noodzakelijk vindt. Jij draagt het uit: prima. Pas je het ook toe in de praktijk? Of als je uitgewerkt bent, help je anderen om het anders en beter te doen?
        In ieder geval is dit vroeg of laat een uitdaging voor iedere communicatiegenoot die nadenkt over het vak en zijn eigen toekomst.
        Daarin kunnen we als communicatiegenoten elkaar helpen en van elkaar leren. Maar laten we niet wachten op de opleidingen en de overheid … dat is bij voorbaat je verlies incalculeren. Doe het zelf meteen. Zwaan-kleef-aan.

        Like

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: