Skip to content

CC – De praktijk blijft de hardste leerschool

december 4, 2014

Op mijn vorige week geplaatste blog zijn reacties gekomen. Lezers vroegen om voorbeelden van het gebrek aan analyse en abstractie. Verder waren sommigen van mening dat er al veel moeite wordt gestopt in de afstemming tussen de inhoud van de communicatieopleiding en de praktijk. Ook de late keuze van studenten achtte een aantal lezers begrijpelijk en aanvaardbaar. Bij deze mijn reactie of weerwoord.

In ons deel van de wereld wordt alom onderschreven dat al enige tijd een sterk individualisatieproces plaats vindt. Als uiting van de toegenomen mondigheid en emancipatie in de brede zin valt dit toe te juichen. Ook de afname van het hiërarchische denken en handelen en de toegenomen welvaart (mensen zijn minder beducht) zijn hierin positieve factoren. Zoals zo vaak zijn er ook negatieve gevolgen. Vorige week berichtten de media de terugloop van het lidwezen. Vooral politieke partijen, vakbonden, kerken en vrouwenorganisaties zouden het zwaar te verduren hebben wat betreft de afkalving van het lidmaatschap. Hieraan liggen diverse maatschappelijke oorzaken ten grondslag, maar de vermindering van clubleden in de sportwereld toont heel duidelijk een weerslag van die individualisering. Mensen sporten niet minder. Eerder meer dan vroeger, maar mensen willen sporten waar en wanneer het hen uitkomt. Anders gezegd, men wil zelf zijn agenda bepalen. Dit klinkt ook in eerste aanleg positief, maar tegelijk betekent dit het verval van wat in de basis een coöperativiteit is: teamwerk.cartoon-onderwijs-bedrijfsleven

Het adagium is ‘ik kies zelf wel wanneer het mij zint en uitkomt.’ Tegenover de autonomie staat evenwel een mogelijke toename van onmaatschappelijkheid.Tegenover de vrijheid van het bepalen van de eigen agenda staat de overgave aan een zekere mate van maatschappelijke losbandigheid. Hier bedoeld in de letterlijke zin: ‘ik wil geen banden, geen kaders, geen afspraken.’ Want vooral dit laatste betekent meedoen in gezamenlijkheid.
Waar dit op kan duiden is een te zeer vertoeven in die derde fase, die van de conceptualiteit. Het gebrek aan abstractie en daarmee ook objectivering van de eigen situatie leidt tot sologedrag. Men ziet niet meer dat men mede dankzij de omgeving in de positie verkeert die men heeft.

Als dit in het onderwijs ertoe leidt, dat in toenemende mate studenten gedrag vertonen, dat neerkomt ‘ik weet nog niet wat ik wil’ en ‘ik maak later wel uit wat ik precies wil gaan studeren’ en ‘het moet vooral leuk zijn’, kunnen we dit ook opvatten als ‘ik maak het allemaal zelf wel uit en de school moet zich maar aanpassen.’

Wie als opvatting heeft dat het schip de wal wel zal keren, omdat studenten tegenwoordig doorkrijgen dat wegens gebrek aan banen meer gerichtheid en tijdige besluitvorming is gewenst, kan gelijk krijgen, maar het zou toch de volwassenwording stimuleren als die categorie studenten eerder in hun opleiding via objectieve analyse de werkelijkheid ook zouden kunnen zien los van hun eigen individuele wenswereld, voordat zich de pijnlijke confrontatie voordoet.

Een voorbeeld van dat abstractiegebrek moge ook het volgende zijn. In Amerika is recent een stevig onderzoek gehouden, waarbij mensen werd gevraagd hoe zij dachten over het vraagstuk van de klimaatverandering c.q. opwarming van de aarde. Bedenk dat hoe kritisch of sceptisch u zelf er ook tegenover staat, dat inmiddels 90% van de wetenschappers in dit vlak van mening is, dat er van een opwarming sprake is. Uit het onderzoek bleek dat 25% van de geïnterviewden elke verwijzing naar opwarming afwezen. Het veruit meest gehoorde argument was: ‘Ik merk daar in mijn eigen omgeving niets van.’ Let wel: IK merk daar niets van en niet in MIJN omgeving.’ Zo merkte één persoon op: “Ik heb vorige winter nog gejaagd, maar het was kouder dan ooit.
Hallo, beste jager, nooit gelezen dat bij opwarming juist de extremen toenemen? Welnee, de eigen thermometer is bepalender dan de verontrusting bij een hele wetenschappelijke gemeenschap. Dit wordt dus bedoeld met analyse van andere informatie dan de eigen bevindingen en abstractie ten opzichte van het persoonlijke. 

Afstemming tussen praktijk en onderwijs. Toegegeven er gebeurt veel, maar mijn pleidooi voor versterking van dat overleg berust mede op het feit, dat in de praktijk ook bij lange na nog niet altijd een scherp beeld bestaat over wat de organisatie precies verstaat onder communicatie en dat de invulling van het vak enorm kan verschillen per onderneming of instelling. En dat docenten op hun beurt verzuchten dat zij er eigenlijk te weinig tijd voor hebben. Als dit een gegeven is, zou dit in de perceptie van studenten een grote rol moeten spelen. Gevoegd bij de late keuze en twijfel over specialisatie zou de student zich zo vroeg mogelijk in het proces bewust moeten worden van deze extra handicap in ons wijdlopige vak. Immers, niet de student bepaalt de agenda, maar de maatschappij bepaalt agenda en positie.

Van mondige mensen, die zich ook zo opstellen, mag verwacht worden dat zij eerder beseffen wat er van hen wordt verlangd of wat hen te wachten staat dan voorheen. Het lijkt er evenwel op, dat een fiks aantal studenten – niet allen, ik weet het – denken dat zij het tempo bepalen als zij op de roltrap van het leven staan.

Ben Warner (http://www.warnercommunicatie.com/)  4-12-2014

Advertenties
3 reacties leave one →
  1. december 11, 2014 23:19

    Hoe zeer ik je verzuchting ook begrijp, Ben, het is geen puur rationele kwestie. Neem de klimaatverandering die je noemt. Zozeer als blijkt dat een kikker zich niet langzaam laat koken (zoals vaak wordt beweerd) omdat hij uit de pan springt als het water te warm wordt, zozeer zijn wij mensen net als die kikker. Als wij in die pan zaten zouden we er ook uitspringen, omdat we via de huid voelen dat het op een gegeven moment niet aangenaam meer is. Zo zitten wij in elkaar (comfort-zoekers). Dan is het ook begrijpelijk dat wij klimaatverandering niet onaangenaam vinden. Wij ervaren meer zon en minder kou. En dat vinden de meesten heerlijk. Met ons verstand moeten we beredeneren en accepteren dat die warmte op den duur onaangename gevolgen zal hebben. Maar wij gedragen ons niet alleen naar de rationele inzichten en conclusies van onze hoogontwikkelde neocortex, we handelen vooral naar de voorkeuren ingegeven door ons primitieve reptielenbrein. Short term gratifications overrule long term disadvantages that we don’t sense directly. Dat is het juk waar wij als mensdom mee te leven hebben. Gezien ons evolutionaire succes is dat tot nog toe geen slechte strategie gebleken. Maar inderdaad resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst.
    Ik ben het met je eens dat we als communicatieprofessionals daarom communicatie over klimaatverandering nog niet hoeven op te geven. We zullen alleen des te beter rekening moeten houden met wat onze doelgroepen drijft. Geen lichte opgave. Het vraagt van ons communicatieprofessionals in ieder geval het bewustzijn dat we daarover veel te leren hebben, veel te analyseren en te meten wat de effecten zijn van wat we doen. En dan onze acties bijsturen. Maar juist in de analyse en het verbeteren van strategieen schieten we als vak tekort. Om te beginnen in de opleidingen. Hoe kunnen we bijvoorbeeld met relatief eenvoudige, kwalitatieve methoden, die niet zo duur zijn, effecten meten? En hoe kunnen we dat een vaste activiteit laten zijn in onze communicatiepraktijk, ook al is er geen communicatieonderzoeksbudget? Dat heb ik nooit geleerd in mijn opleiding. En ik zie het ook niet bij jongere mensen. Wat ik wel zie is dat de meeste communicatieprofessionals like everyone gewoon centen aan het verdienen is. Waarom moeilijk doen? ‘Boven’ zijn ze tevreden! Over short term gratifications gesproken. Als wij als communicatieprofessionals zelf dus al comfortzoekers zijn, hoe zouden we onszelf dan kunnen verheffen?

    Like

Trackbacks

  1. CC – Wil jij als communicatieprofessional meer impact krijgen? | Commbat in Communicatie
  2. Meer impact krijgen als communicatieprofessional? | CommTop

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: